Zoeken
  • Yara

2.3 Verwachtingen: werk als identiteit

Alweer de laatste blog in deze serie over verwachtingen! We groeien op met de verwachting dat we snel een goede baan moeten krijgen. Maar hebben we werk niet te belangrijk gemaakt in ons leven? Een carrière geeft het gevoel dat we nuttig en succesvol zijn. Maar wat als je je droombaan nog niet hebt gevonden of als je plotseling je werk verliest? Wie ben je dan nog? Werk als identiteit - daar gaan Floor en ik het over hebben in deze blog. We bespreken onze eigen ervaringen en plaatsen het neoliberalistische - ik werk dus ik ben - in een historisch perspectief. Veel leesplezier!


Yara: Floor, in de context van onze discussie over verwachtingen is er een andere vraag die ik graag met je wil bespreken. Hebben we van werk een te belangrijk onderdeel gemaakt in ons leven?


Floor: Dat is een goede vraag. Voor mij betekent ‘werk’ plat gezegd dat je dat betaald krijgt voor wat je doet. Geld is nodig is om te functioneren in de maatschappij maar naar mijn mening hebben we dat aspect te belangrijk gemaakt. Het gaat dan niet zozeer meer om de bijdrage die je levert maar over wat je ervoor terugkrijgt. Ik zie het belang van op je eigen manier bijdragen leveren aan de maatschappij. We noemen dit werk omdat we ervoor betaald krijgen maar voor mij is juist de essentie van die bijdrage belangrijk. En die essentie kan per persoon verschillen afhankelijk van iemands kwaliteiten en interesses. Het financiële aspect, dat je werkt voor geld is wat mij betreft nu zeker té belangrijk. En jij Yaar, hoe kijk je naar werk? En het belang ervan?


Yara: Werk is belangrijk maar het is niet wie ik ben. Het is een uiting van wie ik ben, het is een actie waarin mijn talenten en capaciteiten tot uiting komen. De vraag is dan: Wie zijn we echt? Het is een vraag die velen zich nu stellen, omdat door Covid-19 er veel is opgeschud. Veel mensen hebben hun werk verloren, er zijn geen fysieke colleges meer, er is weinig sociaal contact… Opeens voelen we ons zwevend, alleen, zonder vaste grond. Sinds jongs af aan zijn we geconditioneerd om te denken dat we zijn wat we doen. ‘Omdat ik … doe ben ik dus … .’ Je kan deze zin voor jezelf invullen! Voor mij betekende dit: ‘Omdat ik veel internationale evenementen organiseer, ben ik dus succesvol.’ Dat geeft een goed gevoel tot je dit (noodgedwongen) niet meer kunt doen. Als we op onszelf teruggeworpen worden, blijft alleen ‘ik ben’ over. Dat kan beangstigend zijn.


Blijkt dus, we zijn het leven zelf: volledig, veranderlijk, spontaan, creatief…! Voor mij was dit een grote opluchting. Wat een gelimiteerd beeld hebben we van onszelf als we ons slechts identificeren met wat we doen, in plaats van wie we zijn! 

Een baan doe je voor een paar jaar en dan doe je weer iets anders. Vroeger werd je geboren in je maatschappelijke rol: je vader was bakker, jij bent bakker. Je identiteit was gegeven. Maar voor onze generatie is het anders. Ik denk dat het heel belangrijk is om te leren zien dat we veel groter zijn dan onze baan. Als je dus even niet aan je baan mag denken, Floor, wie ben jij dan?


Floor: Hm interessant. Omdat ik nu geen vaste baan heb is dit een erg relevante vraag.

Ik heb gemerkt dat het hebben van geen werk best een beetje beangstigend is. Werk geeft uitdaging, werk geeft betekenis, het geeft het gevoel dat je een bijdrage levert. Toen dat wegviel voelde ik me een beetje onthand. Hoe ga ik me nu dan nuttig maken? was voor mij de belangrijkste vraag. Het zoeken naar een nieuwe baan was eigenlijk meer bezigheidstherapie dan een verlangen. We zijn nu een paar maanden verder en ik heb wel gewerkt hier en daar maar nog steeds heb ik geen vaste baan, waardoor ik veel na heb kunnen denken over wat het voor mij betekent om niet te werken. Ik ben me meer gaan richten op wat ik leuk vind, mijn netwerk en hoé ik wil werken. Toch hoor ik elke dag nog steeds dat stemmetje dat zegt: ‘Je bent niet nuttig bezig’ Het is ook daarom dat als mensen mij vragen wat ik doe dat ik vaak zeg: ‘Oh, niet zo veel’. Eigenlijk is dat niet waar. Ik doe best veel maar niet in de context van een baan. Het lijkt daarom alsof het er niet toe doet. Ik weet dat mijn baan niet per sé mijn identiteit is maar blijkbaar vind ik alles wat ik doe zonder baan niet legitiem.


Yara: We worden nu eenmaal sterk beïnvloed door onze eigen verwachtingen en die van de maatschappij. Ik denk dat we dat ook moeten accepteren. Het gaat er uiteindelijk meer om wat we ermee doen. Jij bent je er dus al bewust van. Helpt dat?


Floor: Ik denk van wel ja. Ik solliciteer soms maar het is niet mijn prioriteit. Op dit moment haal ik energie uit andere dingen die voor mij waardevol zijn. Toch ben ik niet helemaal comfortabel met wat ik nu doe, ergens voelt het als een tussenstop alsof ik nog naar iets groters moet, naar een baan. Wel kan ik er meer en meer op vertrouwen dat ik zal kiezen voor de dingen die voor mij belangrijk zijn, zowel in werk als daarbuiten, eigenlijk is er geen verschil tussen die twee! Het blijft dus lastig haha.


Yara: Laten we een historisch perspectief in te brengen over hoe onze verwachting van onszelf is ontwikkeld door de jaren heen. Want waarom zijn we nu zo gefocust op werk als identiteit? Zoals we net bespraken, vroeger was identiteit gelinkt aan een maatschappelijke rol. Authentiek zijn was je conformeren. Als je was geboren in de bakkersfamilie, dan was je daarom vanzelf ook bakker. Maar nu zien we identiteit als iets wat we moeten creëren, en dat geeft een hoop druk en verwachtingen. Authentiek zijn is een product geworden. De filosoof Lammert Kamphuis heeft in zijn boek Filosofie voor een weergaloos leven geschreven over het belang van werk voor onze identiteit. Hij ziet onze huidige opvatting als een versmelting van de idealen van de romantiek en het existentialisme. De romantiek gaat over het uniek zijn en je passie vinden en dat is gekoppeld aan de existentialistische ideeën van zelfontplooiing en persoonlijke groei. Deze mix is verstrikt geraakt met het neoliberalistische denken. De idealen van het vinden van je passie, uniek, zelfontplooiing en persoonlijke groei vinden daarom voor onze generatie vooral plaats in onze carrière. Het is natuurlijk voor een mens om te willen groeien en om uniek te willen zijn. Maar we limiteren onszelf als we dat alleen associëren met onze carrière. We groeien immers door elke ervaring die we in het leven opdoen. Wat wij doen met de starter club blog daar haal ik bijvoorbeeld veel plezier uit en ik merk dat ik er ook door groei. Dus ik voldoe aan alle idealen, maar het is niet per sé gelinkt aan mijn carrière.


Floor: Ik lees wel eens dat mensen hun carrière hebben gewijd aan een bepaald onderwerp. Dan denk ik: Wauw! Daar heb ik respect voor. Je bouwt natuurlijk een hoop kennis op als je ergens lang werkt, dat lijkt mij wel iets goeds, toch?


Yara: Jazeker! Maar mijn focus ligt momenteel erg op het plezier en de groei. Loskomen van het neoliberalistische -ik werk dus ik ben- denken, is belangrijk om authentiek te worden aan wie we zijn en waar we voor staan.


Floor: Een hierop aansluitend argument wat ik erg sterk vind is dat onze economie niet per sé de banen produceert die goed zijn voor ons en voor de aarde.


We zouden ons moeten afvragen, in wat voor wereld wil ik leven? Welke banen doen ertoe? En welke banen maken mensen gelukkig? Misschien is dat niet eens een baan, maar gewoon de dingen die je doet in het leven. 

We zijn in de laatste jaren veel efficiënter geworden in bijna alles en toch zijn we meer en meer gaan werken. Vreemd als je het mij vraagt.


Yara: Om af te sluiten, gisteren heb gelezen dat hier weer goed op aansluit! Johan Huizinga (1875-1945), een Nederlandse historicus, stelt dat we zijn ‘verernstigd’. [lees hier het artikel] Door de eeuwen heen hebben denkers geprobeerd de essentiële karakter van de mens te vatten, als homo economicus, als homo faber (Karl Marx) als homo deus (Yuval Noah Harari) of, waar Huizinga voor pleit, als homo ludens: de spelende mens. Spel als essentiële functie van de mens. Ik vind dit een mooie gedachte. Huizinga ziet spel als een vrije handeling die de speler geheel in beslag neemt en waardoor de speler zich voor een bepaalde tijdsduur terugtrekt uit het gewone leven in een unieke en ordelijke speelruimte. We delen de behoefte om te spelen met dieren en het kan daarom als een primaire levensbehoefte worden gezien. Zonder homo ludens geen cultuur, terwijl cultuur de expressie is van onze natuurlijke creatieve energie.


Het is meer dan een halve eeuw geleden dat Huizinga zijn essay 'Homo Ludens' schreef. Hoe staat ons spel er nu voor? De cultuur en sport sector zijn hard geraakt door de corona crisis en daardoor zijn bijna alle fysieke speelruimtes dicht maar nog belangrijker is de verschraling van onze spelende geest. De voedingsbodem voor spel is een open, creatieve, niet-oordelende geest. Spel en kunst hebben twee dingen gemeen: er is geen doel en er is geen goed of fout. Oh ja, en het kan op elk moment, zodra we onze creatieve energie volgen en volledig aanwezig zijn. Maar tegenwoordig staat alles in het teken van werk en competitie. Je bonus binnenhalen, je uren maken...


Floor: En dan niet naar de sportschool gaan voor een strak lichaam maar gewoon echt om het plezier. Waar haal jij plezier uit?


Yara: Ik heb een notitieboekje waarin ik een lijstje bijhoud ‘dingen waar ik van houd’. Ik heb 10 dingen opgeschreven, bijvoorbeeld: door een hoop afgevallen herfstbladeren lopen.


Floor: Ja heerlijk! En ze dan omhoog schoppen.


Yara: Precies! Of met m’n blote voeten door het zand lopen. En jij?


Floor: Ik haal plezier uit de buurman gedag zeggen, het is soms zo simpel als dat. Of ‘s ochtends wakker worden en dan even de tijd hebben voor een kop koffie en een Sudoku. Daar geniet ik echt van. En mooie gesprekken!


Yara: Eigenlijk zouden we elke ochtend even naar ons lijstje moeten kijken en met onszelf afspreken: ik wil vandaag ten minste één ding doen waar ik plezier uit haal.


Floor: Het kan ook per dag verschillen, neem jezelf bijvoorbeeld 's ochtends voor om even 10 minuten te wandelen in het park, luisteren naar de vogels. Dat moet je jezelf echt gunnen.


Yara: Maar niet ‘moeten’….


Floor: Oh nee, dat gun je jezelf gewoon!


Lees ook het eerste en tweede deel van deze blog serie over verwachtingen.


Wat denk jij? Praat en denk mee onder aan deze pagina.


Binnenkort starten we met een nieuwe serie genaamd 'starter in beeld'. Floor en ik zullen in gesprek gaan met andere starters over identiteit, werk en leven. Stay tuned!


FOTO MOMENT



Je plek vinden in de wereld lijkt soms een hele opgave maar bedenk dat je deel bent van het systeem en dat is eigenlijk al genoeg. De aarde neemt je niets kwalijk en accepteert je precies zoals je bent. Geluk is te vinden daar waar je je aandacht naar richt. Natuurlijk hebben we ook dit keer een passende en inspirerende quote gevonden:


“Do not ask your children to strive for extraordinary lives. Such striving may seem admirable,

but it is the way of foolishness. Help them instead to find the wonder and the marvel of an ordinary life. Show them the joy of tasting tomatoes, apples and pears. Show them how to cry when pets and people die. Show them the infinite pleasure in the touch of a hand.

And make the ordinary come alive for them. The extraordinary will take care of itself.”


William Martin, The Parent’s Tao Te Ching: Ancient Advice for Modern Parents

REFLECTIE MOMENT


Het is fijn om even stil te staan bij wat je net hebt gelezen en het tot je door te laten dringen. Daarom is bij de starter club altijd een reflectie moment. Je kan hier teruglezen hoe je dat ook alweer doet, reflecteren.


~ Hoe introduceer jij jezelf? Reflecteer over hoe belangrijk het voor je is om te benoemen wat voor werk je doet. Vind je het moeilijk om over iets anders te praten dan je werk? Of is je werk het belangrijkste wat je doet in je leven op dit moment?

~ Als je op dit moment geen werk hebt, reflecteer over hoe dat voor je is. Vind je het lastig om je aan nieuwe mensen voor te stellen nu je niets over je werk te vertellen hebt? Wees je  gewaar van het gevoel en de fysieke sensaties die deze vraag bij je oproepen. Accepteer alles wat er voor bij komt zonder iets te veranderen.

~ Vaak identificeren we ons te veel met wat we DOEN, in plaats van te waarderen wie we ZIJN. Noem drie kwaliteiten van jezelf waar je trots op bent. Als dit moeilijk is betekent dit niet dat je geen kwaliteiten hebt maar dat je je er nog niet bewust van bent. Wens jezelf toe dat je binnenkort je kwaliteiten zal gaan ontdekken. 

~ Uitdaging: de volgende keer wanneer je je introduceert doe dit zonder je werk te benoemen. Hoe voelt dat? Vind je dit lastig? Vraag ook eens aan anderen om na de standaard introductie ECHT iets over henzelf te vertellen. Je zult zien, dat verandert alles!

~ Maak een lijstje met 10 dingen die je doet voor je plezier. Voor de komende week, kies er elke ochtend één uit voor die dag. Gewoon, om jezelf een plezier te doen. 



0 reacties

Recente blogposts

Alles weergeven

© destarterclub.